Azərbaycan Respublikasında torpaq sahələrinin mülkiyyətə veriliməsi, bir qayda olaraq, hərrac, müsabiqə və ya ödənişli özgəninkiləşdirmə yolu ilə həyata keçirilir. Lakin qanunvericilikdə (Torpaq Məcəlləsi, “Bələdiyyə torpaqlarının idarə edilməsi haqqında” Qanun və müvafiq normative-hüquqi aktlar) sosial ədalət prinsipini qorumaq məqsədilə xüsusi kateqoriyadan olan şəxslər üçün exception (istisna) qaydalar müəyyən edilib.

Bu qaydalara əsasən, müəyyən olunmuş vətəndaşlara fərdi yaşayış evinin tikintisi, həyətyanı sahə və ya kənd təsərrüfatı fəaliyyəti üçün bir dəfə pulsuz torpaq sahəsinin ayrılması nəzərdə tutulur.

Müharibə əlilləri və qazilər

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün, müstəqilliyinin və konstitusiya quruluşunun müdafiəsi ilə əlaqədar əlilliyi müəyyən edilmiş şəxslər (müharibə əlilləri və qazilər) fərdi yaşayış evinin tikintisi üçün pulsuz torpaq sahəsi almaq hüququna malikdirlər.

Şəhid ailələri

Vətən uğrunda həlak olmuş şəhidlərin qanunla müəyyən edilmiş ailə üzvləri dövlət və bələdiyyə torpaq ehtiyatı hesabına fərdi ev tikintisi üçün pulsuz torpaq sahəsi ilə təmin olunacaq şəxslər siyahısındadır.

Ehtiyata və ya istefaya buraxılmış hərbi qulluqçular

Müvafiq qanunvericiliklə müəyyən olunmuş xidmət illərini başa vuraraq ehtiyata və ya istefaya buraxılmış xüsusi staja malik hərbi qulluqçular da fərdi yaşayış evi tikmək üçün bir dəfə pulsuz torpaq sahəsi almaq imkanından yararlana bilərlər.

Sərhədyanı və dağlıq ərazilərə köçən gənc mütəxəssislər

Sərhədyanı, dağlıq və yaşayış şəraiti çətin olan məntəqələrdə məskunlaşan, eləcə də həmin ərazilərə daimi yaşamaq və çalışmaq üçün köçən gənc mütəxəssislərə yerli şəraitə uyğun olaraq mülkiyyətə pulsuz torpaq sahəsi ayrıla bilər.

Ailə kəndli təsərrüfatı subyektləri və aqrar islahat bəhrələnənləri

Kənd yerlərində yaşayan və ailə kəndli təsərrüfatı yaradan şəxslərə, habelə vaxtilə keçirilmiş aqrar islahatlar zamanı pay torpaq hüququ əldə etmiş yerli sakinlərə mülkiyyət hüququ əsasında pulsuz torpaq sahələri verilib və bu mexanizm müvafiq bələdiyyə ehtiyatları hesabına tənzimlənir.

Büyük Qayıdış çərçivəsində məskunlaşan vətəndaşlar

İşğaldan azad edilmiş ərazilərə "Böyük Qayıdış" proqramı çərçivəsində köçürülən məcburi köçkünlər üçün tikilən fərdi evlər və bu evlərin yerləşdiyi həyətyanı torpaq sahələri dövlət hesabına pulsuz olaraq vətəndaşların istifadəsinə və mülkiyyətinə təqdim edilir.//Yeni Sabah