https://patriot.az/ Patriot.Az true http://patriot.az/index.php?newsid=70464 vasif iqtisadiyyat Thu, 13 Aug 2026 13:00:05 +0000

Dünyada baş verən hərbi münaqişə və geosiyasi konfliktlər, dünya iqtisadiyyatında qeydə alınan köklü dəyişikliklər hər bir ölkənin həyatında hiss olunmaqdadır. Dünyanın demək olar ki, bütün ölkələri enerji keçidi, ticarət yollarında regional münaqişələrdən doğan dəyişikliklərdən təsirlənir. Bir qisim ölkələr üçün bu təsir mənfi, digər qisim üçünsə müsbət tendensiyalarla özünü büruzə verir.

Azərbaycan ikinci qisim ölkələrdən olmaqla, vaxtında həyata keçirilən hazırlıqlar sayəsində gedən dəyişikliklərə daha tez adaptasiya olmaqla yanaşı, onlardan maksimum faydalanmağa çalışır. Bu mənada, 44 günlük qalibiyyət müharibəsindən sonra mühüm regional tranzit mərkəzinə çevrilmək, Ermənistanla iqtisadi əlaqələrin qurulması yolu ilə bu rolu gücləndirmək istiqamətində atılan addımlar xüsusilə mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin təşəbbüskarı olduğu Zəngəzur dəhlizinin dünyanın ən mühüm iqtisadi-siyasi mərkəzlərindən tam dəstək alması ölkəmizin Asiya ilə Avropa arasında enerji, nəqliyyat, rəqəmsal ötürücü mərkəzə çevrilməsi üçün münbit zəmin yaradır. Bu proses 30 ilə yaxın müddətdə blokada şəraitində yaşayan, Türkiyə və İran üzərindən ölkənin əsas hissəsi ilə qurulan kövrək əlaqələrə möhtac qalan Naxçıvanın iqtisadiyyatının tamamilə yenidən qurulmasına, onun yenidən cızılan regional tranzit-nəqliyyat marşrutlarının mühüm tərkib hissəsinə çevrilməsinə gətirib çıxarmaqdadır.
Torpaqlarımızın işğaldan azad olunması sayəsində bölgədə mühüm nəqliyyat-infrastruktur layihələrinin icrasına başlanması mümkün olub. Ötən ilin 8 avqustunda Vaşinqtonda imzalanan anlaşma Zəngəzur dəhlizinin reallaşması imkanlarını dəfələrlə artırıb. TRIPP layihəsinə ABŞ və Avropa İttifaqının tam dəstəyinin əldə olunması Naxçıvanın regional əhəmiyyətli nəqliyyat-logistika qovşağına çevrilməsi baxımından strateji üstünlük yaradır.

Naxçıvana səfəri zamanı Dövlət Televiziyasına müsahibəsində qeyd etdiyi kimi, Zəngəzur dəhlizi sadə bir ticarət yolu olmayıb, enerji, xüsusilə də yaşıl enerjinin, rəqəmsal bağlantıların da ötürülməsi üçün istifadə edilən çoxfunksiyalı dəhlizə çevriləcək. Bu dəhliz həm Şərq-Qərb nəqliyyat yolunun tərkib hissəsi olacaq, həm də Şimal-Cənub dəhlizi ilə əlaqələndiriləcək - Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizinin Astara (Azərbaycan)-Astara (İran) keçidindən başqa yeni bir istiqaməti Culfa (Azərbaycan)-Culfa(İran) keçidi də yaradılacaq. Beləliklə də Naxçıvan həm Azərbaycan–Türkiyə–Avropa, həm Mərkəzi Asiya–Xəzər dənizi–Cənubi Qafqaz–Türkiyə, həm də Asiya-İran-Gürcüstan-Avropanı birləşdirəcək mərkəz rolunu oynayacaq. Bu isə nəinki Naxçıvan və Azərbaycanın, eləcə də bütövlükdə regionun iqtisadiyyatına investisiyaların və müasir texnologiyaların cəlbinə səbəb olacaq.

Nəzərə almaq lazımdır ki, Zəngəzur dəhlizi həm də Azərbaycan və Xəzərin o tayının neft-qazının dünya bazarına çıxarılması üçün alternativ ola bilər. Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, “bu layihə təkcə dəmir yolu, avtomobil yolu deyil. Hətta buradan fiber-optik kabel, ondan sonra elektrik xətləri, gələcəkdə əgər ehtiyac olarsa, neft-qaz kəmərləri də keçə bilər”.

Naxçıvanla bağlı planların reallaşması üçün maliyyə mənbələrinin tapılması da mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Prezident İlham Əliyev Dövlət Televiziyasına müsahibəsində Avropa İttifaqının Naxçıvan ərazisindəki dəmiryol sisteminin yenidənqurulmasına sərmayə yatırmaq niyyətində olduğunu bildirib. Dövlət başçısı vurğulayıb ki, hətta Aİ və ya digər investorlar Naxçıvanın nəqliyyat infrastrukturunun yenidənqurulmasında iştirak etməsələr belə, Azərbaycan özü bu proqramları maliyyələşdirməyin yolunu tapacaq. Bununla da Azərbaycan Prezidenti tək Naxçıvanın deyil, bütövlükdə ölkəmizin gələcəyi üçün strateji əhəmiyyət daşıyan təşəbbüsün icrasında qətiyyətli olduğunu bir daha bəyan edib.

Naxçıvan iqtisadiyyatının, infrastrukturunun gözlənilən dəyişikliklərə hazır olması da qarşıda duran vəzifələrdən biridir. Bu baxımdan, Azərbaycan prezidentinin Naxçıvana səfərindən sonra imzaladığı “Naxçıvan Muxtar Respublikasının sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsinə dair əlavə tədbirlər haqqında” Sərəncamı mühüm əhəmiyyətə malikdir.

Məlumdur ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasının enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi istiqamətində mühüm tədbirlər həyata keçirilir. Naxçıvan şəhərində Regional Rəqəmsal İdarəetmə və SCADA Mərkəzi, 110/35/10 kV-luq “Naxçıvan”, 154/110/10 kV-luq “Babək”, Culfa rayonunda 132/110/10 kV-luq “Culfa” və Babək rayonunda 110/35/10 kV-luq “Çeşməbasar” elektrik yarımstansiyaları inşa edilib. Hazırda 400/330/110 kV-luq ”Naxçıvan çevirici qovşaq” yarımstansiyasının tikintisinə hazırlıq işləri aparılır.
İşğaldan azad olunmuş ərazilər kimi, yaşıl enerji zonası elan olunmuş muxtar respublikada ümumi gücü 50 MVt olan “Şəms 1” və “Üfüq” günəş elektrik stansiyalarının, habelə gücü 36 MVt olan “Ordubad” və 15,6 MVt olan “Tivi” su elektrik stansiyalarının inşası davam etdirilir.

Bölgənin nəqliyyat infrastrukturunun gücləndirilməsi istiqamətində də işlər davam etdirilir: 194,2 kilometrlik təkxətli Naxçıvan dəmir yolu xəttinin 7 kilometrlik hissəsində tikinti işləri aparılır.

Prezidentin sərəncamına əsasən Naxçıvanda enerji, təhsil, nəqliyyat, sosial və digər sahələrdə yenidənqurma və təminat işlərinin davam etdirilməsi üçün dövlət büdcəsindən 258 milyon manat vəsait ayrılır. Sərəncamda nəzərdə tutulan tədbirlərin həyata keçirilməsi Naxçıvanda müasir infrastrukturun qurulması ilə yanaşı muxtar respublika əhalisinin məşğulluğunun təminatına mühüm töhfə verəcək.

Qeyd edək ki, səfər çərçivəsində Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Naxçıvan şəhərində ümumi gücü 50 MVt olan “Şəms 1” və “Qərbi Üfüq” Günəş Elektrik stansiyalarında görülən işlərlə tanış olublar. “Şəms 1” stansiyasının tam istismara verilməsindən sonra ildə təxminən 57 milyon kilovat-saat elektrik enerjisinin istehsalı, 19 minə yaxın ev təsərrüfatının enerji ilə təmin olunmasına ekvivalent həcmdə istehsalın yaradılması, təxminən 26 min ton karbon qazı emissiyasının qarşısının alınması və 12 milyon kubmetr təbii qaza qənaət edilməsi nəzərdə tutulur.

Naxçıvanın “yaşıl enerji zonası”na çevrilməsi gələcəkdə enerji ixracının başlanması üçün münbit zəmin yaradır. Bərpa olunan mənbələrdən enerji istehsalının artırılması muxtar respublikanın yalnız enerji tranzit qovşağı deyil, enerji ixracatçısı rolunu oynamasına gətirib çıxaracaq.

Naxçıvan Sənaye Parkının yaradılması isə bölgənin həm də sənaye məhsullarının ixracatçısı olmasına imkan yaradacaq.

Naxçıvanın 194,2 km-lik dəmir yolu infrastrukturunun yenilənməsi çərçivəsində 10 stansiya və 3 sərnişin platforması yenidən qurulur. Zəngəzur dəhlizi üzrə layihələr yekunlaşdıqdan sonra xəttin illik buraxılış qabiliyyətinin 15 milyon tona çatdırılması nəzərdə tutulur. Bu, çox böyük həcm deməkdir və planın reallaşması yalnız Naxçıvanın inkişafına deyil, bütövlükdə Azərbaycanın regionda aparıcı rolunun güclənməsinə təkan verəcək.

Azərbaycan Naxçıvanı həm də azad iqtisadi zona statusuna sahib olmasını təmin edir. Məlumdur ki, Muxtar Respublikaya işğaldan azad olunmuş ərazilərdə tətbiq olunan vergi, sosial və gömrük güzəştləri tətbiq olunur. Bu çərçivədə Naxçıvanda fəaliyyət göstərən və istehsalla məşğul olan sahibkarlar növbəti 10 il müddətində mənfəət, gəlir, əmlak, torpaq və sadələşdirilmiş vergilərdən tam azad edilib, həmçinin müvafiq texnika, xammal və avadanlıqların idxalında ƏDV güzəştləri tətbiq olunur.

Naxçıvanda vergi uçotunda olan və istehsal ilə məşğul olan rezidentlər 10 il müddətində mənfəət, gəlir, əmlak, torpaq və sadələşdirilmiş vergi ödəməyəcəklər. Vergi azadolmaları rezidentlərin həmin ərazidəki fəaliyyəti ilə bağlı əldə etdikləri satışdankənar gəlirlərinə də şamil edilir. Naxçıvanda fəaliyyət göstərən hüquqi şəxslərin səhmdarlarının dividend gəlirləri də 10 il müddətində vergidən azaddır. ƏDV qeydiyyatında olan rezidentlər tərəfindən təsdiqedici sənəd əsasında siyahıya uyğun texnika, texnoloji avadanlıq, qurğu, habelə xammal və materialların idxalı da ƏDV-dən azaddır.

Bütün bu güzəşt və imtiyazlar Naxçıvan iqtisadiyyatına irihəcmli investisiyaların cəlb olunması üçün əlverişli şərtlər formalaşdırır.

Azərbaycan dövləti Naxçıvanın mühüm regional nəqliyyat-logistika və tranzit qovşağına çevrilməsi, müasir texnologiyalara əsaslanan iqtisadi inklişafı baxımından bütün zəruri addımları atır. Bu addımların müsbət nəticələri tezliklə muxtar respublika iqtisadiyyatında, əhalinin rifah halında özünü büruzə verəcək.]]> true http://patriot.az/index.php?newsid=70467 vasif dunya Thu, 13 Aug 2026 12:30:54 +0000

ABŞ öz qoşunlarının İraqdan çıxarılmasını sentyabr ayının sonuna qədər başa çatdırmağı planlaşdırır.

"Associated Press" xəbər verir ki, İraq Baş naziri Əli əl-Zeydi dünən ABŞ Mərkəzi Komandanlığının komandanı admiral Bred Kuperlə görüşüb.

O, daha sonra 30 sentyabrı "İŞİD ilə Mübarizə üzrə Qlobal Koalisiyanın İraqdakı hərbi missiyasının başa çatması və qüvvələrin çıxarılması üçün müəyyən edilmiş son tarix" kimi təyin etdiyini bildirib.]]> true http://patriot.az/index.php?newsid=70468 vasif siyaset Thu, 13 Aug 2026 11:22:09 +0000

Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin AzTV-yə müsahibəsində Zəngəzur dəhlizinin açılmasının üçtərəfli bəyanata salınması ilə Ermənistanın heç cür razılaşmaq istəmədiyini və sənədin özünün isə kapitulyasiya aktı olduğunu vurğulaması elə-belə deyildi.

Deputat Sahib Alıyev bunu dövlət başçısının Naxçıvana səfəri barədə Musavat.com-a açıqlaması zamanı söyləyib. Milli Məclisin üzvü əlavə edib ki, indi qonşu ölkədə TRİPP marşrutunu - Zəngəzur dəhlizini - öz iradələrinin də nəticəsi və hətta Ermənistan - ABŞ ikitərəfli layihəsi kimi təqdim etməyə çalışsalar da, reallıq fərqlidir:

"Reallığın fərqli olduğunu dəhlizin açılmasını Ermənistanın hər fürsətdə ləngitməyə çalışması və nəhayət, Azərbaycan Prezidenti ilə cənab Tramp arasındakı son telefon danışığında diqqət mərkəzindəki məsələlərdən birinin məhz onun tikintisi ilə bağlı olması da təsdiqləyir.

Dövlətimizin başçısı onu da bildirdi ki, Vaşinqton Sülh Sammiti öncəsi ABŞ ilə aparılan danışıqlarda da qarşı tərəfin diqqətinə Azərbaycanla Ermənistan arasında normallaşmanın bu dəhlizsiz mümkün olmayacağı çatdırılıb. Düzdür, bu dəhlizin açılmasını qətiyyən istəməyənlər, hər cür maneçilik törətməyə çalışanlar da ondan faydalanacaqlar. Amma dəhlizin açılmasının arxasında bir iradə var, o da Azərbaycanın iradəsidir”.
S.Alıyevin sözlərinə görə, Naxçıvanda reallaşdırılan və reallaşdırılması planlaşdırılan infrastruktur layihələri də göstərir ki, Azərbaycan dövləti Zəngəzur dəhlizinə sadəcə ölkəmizin bir hissəsini digəri ilə birləşdirən, yaxud da türk dünyası arasında bağlantını təmin edən yol kimi baxmır: “Zəngəzur dəhlizinin açılması, Naxçıvanda nəzərdə tutulan infrastruktur quruculuğu Azərbaycanın bu bəzi təhdidlərə həssas bölgəsini təsiri regionun sərhədlərini aşan logistik mərkəzə çevirir. Atabəylər dövlətinin qədim paytaxtı Naxçıvanın önündə yeni perspektivlər açılır. Ora milli potensialın yönləndirildiyi və onun artmasına xidmət edən strateji plasdarmlardan biri, bəlkə də ən önəmlisi olacaq”.]]> true http://patriot.az/index.php?newsid=70471 vasif cemiyyet Thu, 13 Aug 2026 07:32:03 +0000

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyindəki Dövlət Tibbi Sığorta və Ekspertiza Agentliyi tərəfindən bu ilin yanvar-iyul ayları ərzində 30,2 min şəxsə əlillik təyin edilib.

Onlardan 12,8 min şəxsə ilkin, 17,4 min şəxsə təkrar əlillik təyinatı aparılıb.

Əlilliyin qiymətləndirilməsi elektron sistem üzərindən, tibb müəssisəsinin e-sistemə daxil etdiyi göndərişlərdəki məlumatlar əsasında həyata keçirilir.

Əlillik təyinatından sonra e-sistem üzərindən əlilliyə görə proaktiv qaydada sosial ödənişlər təyin edilir.

]]> true http://patriot.az/index.php?newsid=70470 vasif iqtisadiyyat Thu, 13 Aug 2026 07:28:03 +0000

“Hazırda Bakı Metropolitenində xüsusi əhəmiyyət kəsb edən böyük bir layihənin icrasına start verilib. Layihənin əsas mahiyyəti xətlərin ayrılmasından ibarətdir. Belə ki, bundan sonra yaşıl və qırmızı xətlərin ayrılması prosesinin icrası həyata keçiriləcək”.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, bunu jurnalistlərə açıqlamasında Bakı Metropoliteninin baş mühəndisi Namiq Yusubov bildirib.

Onun sözlərinə görə, ilkin olaraq xətləri ayırmaq üçün hər bir xəttin - yaşıl və qırmızı xətlərin müstəqil şəkildə fəaliyyət göstərən deposu olmalıdır: “Bununla bağlı layihənin icrasına mərhələli şəkildə başlanılıb. İlkin olaraq Dərnəgül deposunun tikintisindən start verildi. Bununla əlaqədar olaraq, ümumilikdə 25 qanovdan hazırda 12 qanov istismara verilmişdi ki, burada yaşıl xətt üzrə hərəkət edəcək qatarların texniki baxışı, gündəlik istismarının təşkil olunması üçün şərait yaradılsın.

2 kilometrə yaxın məsafədə Dərnəgül deposuna gedən yollar inşa olunub. Müəyyən mühəndis-texniki qurğuların inşasına başlanılıb. Qanovlarda işçilər üçün şərait yaradılıb ki, məhz təmir işlərinin həyata keçirilməsi icra olunsun. Dərnəgül deposu artıq ikinci mərhələdə olsa da, istismarına başlanıldığından, bununla əlaqədar olaraq işçi heyətinin də ayrılması həyata keçirilmişdi.

Qırmızı xətt üzrə hərəkətin təşkili Həzi Aslanov stansiyasından İçərişəhər stansiyasına qədər təşkil olunacaq”.

N. Yusubov əlavə edib ki, yaşıl xətt üzrə isə Dərnəgül stansiyasından Nizami stansiyasına qədər hərəkət təşkil olunacaq: “Ümumilikdə xətlərin ayrılması işlərinin tam olaraq yekunlaşdırılması 11 ay yaxın müddətdə planlaşdırılmışdı ki, bu müddət ərzində birləşdirmə tunelinin inşasından sonra Metropolitendə artıq yaşıl və qırmızı xətlər müstəqil şəkildə fəaliyyətini davam etdirəcək.
Bununla da əlaqədar olaraq artıq hərəkətin çevikliyi, dayaqlılığın təmin olunması, intervalların üzərində kifayət qədər təkmil həllərin təmin olunması işlərinə başlanılacaq. Bu müddət ərzində sərnişinlərimizdən maksimum anlayışlı olmağı xahiş edirik. Çünki həmin ərəfədə hərəkətin təşkili ilə bağlı kifayət qədər çətinliklər ola bilər”.]]> true http://patriot.az/index.php?newsid=70469 vasif hadise Thu, 13 Aug 2026 07:23:47 +0000

Əsirlikdən azad olunan Dilqəm Əsgərovun oğlu Kürdoğlu Əsgərov atasının ona xəsarət yetirdiyini iddia edir.

“Kürdoğlu Əsgərov Gencexeber.az-a müraciətində hadisənin Şəmkir rayonunun Çinarlı kəndində baş verdiyini bildirib.
K.Əsgərovun sözlərinə görə, atası onun yaşadığı evə gələrək mülk məsələsinə görə 15 min manat pul tələb edib. Daha sonra isə avtomobilində olan dəmir parçası ilə onun bədəninin müxtəlif nahiyələrinə zərbələr endirərək xəsarət yetirib.

O əlavə edib ki, hadisədən əvvəl avtomobilində atasının yazdığı bir qeyd də tapıb. Qeyddə ayın sonuna qədər 13 min manat pul tələb edildiyi yazılıb.

Qeyd edilib ki, ata ilə oğul arasındakı münaqişəyə Şəmkirdəki ev səbəb olub. Kürdoğlu Əsgərovun sözlərinə görə, atası həmin evdən pay tələb edib. O, hadisəyə dair görüntüləri də yayıb. Görüntülərdə ata-oğulun həyətdə mübahisə etdiyi, D.Əsgərovun əlində küt alət olması diqqət çəkir.

K.Əsgərov məsələ ilə bağlı hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət etdiyini deyib.

DİN-in Mətbuat xidmətindən bildirilib ki, vətəndaşın müraciəti əsasında Şəmkir Rayon Polis Şöbəsində araşdırmalara başlanılıb, izahatı alınıb və müvafiq ekspertiza təyin edilib: “Təyin olunan ekspertizanın rəyindən və aparılan araşdırmaların nəticəsindən asılı olaraq məsələyə hüquqi qiymət veriləcək”.

Xatırladaq ki, tərəflər arasında daha əvvəllər də oxşar münaqişələr baş verib.

]]> true http://patriot.az/index.php?newsid=70466 vasif dunya Thu, 13 Aug 2026 06:33:01 +0000

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin ilk dəfə olaraq dövlət başçısı kimi Kuril adalarına səfər edib.

“İnterfaks” xəbər verir ki, səfər çərçivəsində Putin arxipelaqın ən böyük adası olan İturup adasında olub.

Bildirilib ki, bu, Rusiya Federasiyası tarixində prezidentin Kuril adalarına ikinci gəlişidir. Daha əvvəl Dmitri Medvedyev 2010-cu ildə prezident olarkən Kuril adalarına yollanıb.

Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) Rusiya liderinin Cənubi Kuril adaları qrupuna daxil olan İturupa səfəri ilə bağlı bəyanat yayıb.

“Bu gün biz Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin İturup adasına səfəri barədə xəbər aldıq. Yaponiya bu səfərlə bağlı qətiyyətli etirazını bildirir”, - bəyanatda deyilir.

Qeyd edək ki, İkinci Dünya müharibəsindən sonra Yaponiya və Sovet İttifaqı arasında mübahisəli Cənubi Kuril adaları ilə bağlı sülh müqaviləsi imzalanmayıb. Rusiya 2022-ci ildə Yaponiyanın Ukrayna müharibəsi səbəbindən sanksiyalar tətbiq etməsi ilə əlaqədar olaraq bu məsələ üzrə danışıqları davam etdirməkdən imtina edib. Moskva həmçinin Cənubi Kuril adalarında birgə iqtisadi fəaliyyətin qurulmasına dair dialoqdan da çıxdığını elan edib. Yaponiya Cənubi Kuril adaları qrupuna daxil olan 4 adanı özünün “şimal əraziləri” adlandırır.]]> true http://patriot.az/index.php?newsid=70465 vasif iqtisadiyyat Thu, 13 Aug 2026 06:15:18 +0000

“TRIPP layihəsi çərçivəsində gələcək qaz kəməri Ermənistan üçün əlavə təbii qaz mənbəyinə çevrilə bilər”.

Bunu hakim “Mülki Müqavilə” partiyasından olan deputat Sərkis Xandanyan deyib. O bildirib ki, Rusiya qazın qiymətini yenidən nəzərdən keçirərsə, İrəvan bu məsələni rusiyalı tərəfdaşları ilə müzakirə etmək niyyətindədir. O, həmçinin tədarükü şaxələndirməyin vacibliyini vurğulayıb.

Xandanyan həmçinin bildirib ki, Ermənistanın Ərazi İdarəetmə və İnfrastruktur nazirinin İrana son səfəri zamanı İran qaz tədarükünün artırılması ehtimalı da müzakirə olunub. Deputat qeyd edib ki, TRIPP layihəsi Ermənistan ərazisindən qaz kəmərinin çəkilməsini nəzərdə tutur. O hesab edir ki, bu, potensial olaraq ölkəni başqa bir qaz mənbəyi ilə təmin edə bilər.

Deputat, Azərbaycandan Ermənistana birbaşa təbii qaz tədarükünün mümkünlüyünü də istisna etməyib.

Suallar yaranır ki, Azərbaycan qazının Ermənistana verilməsi texniki baxımdan mümkündürmü? Bunun üçün yeni kəmər tikilməlidir, yoxsa mövcud infrastrukturu uyğunlaşdırmaq olar? Əgər Azərbaycan qazı Ermənistana gedərsə, ən real marşrut hansı ola bilər? Bəs qiymət? Bundan başqa, Azərbaycan qazının Ermənistana verilməsi nə vaxt real ola bilər? Bunun üçün əvvəlcə sülh müqaviləsi imzalanmalıdır, yoxsa indiki siyasi razılaşmalar fonunda da belə bir layihəyə mümkündür?

Mövzu ilə bağlı enerji məsələləri üzrə ekspert, Neft Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri İlham Şaban Musavat.com-a danışıb.
İlham Şaban qeyd edib ki, TRİPP layihəsinin həyata keçirilməsi yalnız Azərbaycanla Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında avtomobil və dəmir yolu əlaqəsinin yaradılması ilə məhdudlaşmayacaq. Onun sözlərinə görə, layihə, eyni zamanda, Naxçıvanın enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi, enerji dəhlizlərinin formalaşdırılması və Azərbaycanın artan enerji potensialının yeni istiqamətlər üzrə ixracı baxımından mühüm imkanlar yarada bilər: “Xatırladım ki, hələ bir neçə il bundan əvvəl Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyev öz çıxışlarının birində qeyd etmişdi ki, Azərbaycanla Naxçıvan arasında 2020-ci ilin noyabrında üçtərəfli imzalanmış anlaşma sənədinə görə əlaqələr olacaq. Və bu əlaqələr təkcə nəqliyyat infrastrukturunun açılması deyil, həmçinin enerji dəhlizinin yaranmasına gətirib çıxaracaq.

Enerji dəhlizi deyəndə isə ilk növbədə yüksək gərginlikli elektrik xətlərinin çəkilməsi, ikinci növbədə isə Azərbaycanla Naxçıvan arasında magistral qaz kəmərinin çəkilməsi nəzərdə tutulur. Bunun nəticəsində Naxçıvan Azərbaycanın əsas hissəsi ilə müstəqillik illərində müvəqqəti olaraq itirilmiş əlaqəni, yəni sovet dövründə mövcud olmuş əlaqəni bərpa etmiş olacaq".

İlham Şaban hesab edir ki, yüksək gərginlikli elektrik xəttinin dəmir yolu infrastrukturu ilə paralel şəkildə çəkilməsi mümkündür: "Təbii ki, yüksək gərginlikli elektrik xəttinin, düşünürəm ki, dəmir yolunun kənarı ilə çəkilməsi mümkündür. Çünki dəmir yolu da elektrikləşməni tələb edir.

Qaz kəmərinə gəlincə, Sovet dövründə kəmər Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə, demək, Araz çayı boyunca çəkilməmişdi. 1976-cı ildə Yevlax, Bərdə, Ağdam, Xankəndi, Laçın, Qorus və Şahbuz, yəni Naxçıvan Muxtar Respublikası istiqamətində qaz kəməri çəkilib və 80-ci illərdə o, daha da uzadılaraq Naxçıvandan İrəvana qədər magistral kəmərlə birləşdirilib.

Ondan öncə isə 1960-cı ilin fevral ayında ilk dəfə Azərbaycan qaz kəməri indiki Hacıqabul, Böyük Kəsik, daha sonra oradan Dilican və İrəvana qədər uzanırdı. Və 80-ci illərin əvvəlində həm şimaldan, həm cənubdan Ermənistana qaz kəmərinin çəkilişi ilə Azərbaycan faktiki olaraq Cənubi Qafqazda dairəvi qaz kəməri yaratmağa nail olmuşdu.

Bunun üstünlükləri də ondan ibarət idi ki, hər hansı tərəfdə – magistral da elə bir şeydir ki, yəni nəqliyyat infrastrukturu, orada cari təmir olmalıdır və təmir zamanı istehlakçılara qazın verilməsi dayanmırdı – ya şimaldan, ya cənubdan onun alternativi vardı. O cümlədən elektrik enerjisi də bu cür idi. Düşünürəm ki, bütün bunlar gerçəkləşsə, bir neçə ilə Azərbaycan ilk növbədə Naxçıvanın enerji təhlükəsizliyini təmin etmək, ikincisi isə xarici bazara çıxmaq üçün yeni imkanlar qazanacaq".

Ekspert hesab edir ki, gələcəkdə Ermənistan Azərbaycanın enerji resurslarının alıcısı və tranzit ölkə kimi çıxış edə bilər: "Bu, həm Ermənistana qazın satışı şəklində ola bilər, hətta satışı olmasa belə, Ermənistan ərazisindən keçdiyinə görə tranzit haqqı şəklində. Necə ki, Gürcüstana veririk. Ermənistan da onu alacaq və istəyi olsa, Azərbaycandan qaz da, elektrik də ala bilər. Bununla da Naxçıvan üzərindən qazı da, elektriki də artan enerji istehsalımız hesabına ixrac edəcəyik.

Düşünürəm ki, necə ki Azərbaycan Prezidenti vaxtilə Cənub Qaz Dəhlizinin təməli 2015-ci ildə Azərbaycanda qoyularkən dedi ki, bu layihə heç bir ölkəyə qarşı yönəlməyib, bizim məqsədimiz enerjidən kiməsə qarşı istifadə etmək və yaxud da kimisə hansısa bazardan çıxartmaq deyil. Bizim məqsədimiz əməkdaşlığı genişləndirmək və bu layihə hesabına təkcə satıcı və istehlakçının deyil, o cümlədən tranzit ölkələrin iqtisadiyyatına öz töhfəmizi verməkdir.

İllər keçdi, hamı görür ki, bizim qaz ixracı coğrafiyamız genişlənir və bundan həm alıcılar, həm satıcı ölkə kimi Azərbaycan, həm də tranzit ölkələr öz məmnunluqlarını ifadə edir. Ümid edək ki, vaxtilə təməlini qoyduğumuz o layihədən doğan və irəli gələn abı-hava Azərbaycan və Ermənistan arasında, o cümlədən Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə bağlı məsələlərdə münasibətlərin yumşalmasına və dərinləşməsinə gətirib çıxarar".]]> true http://patriot.az/index.php?newsid=70459 vasif dunya Thu, 13 Aug 2026 06:00:39 +0000

Gürcüstandan Abxaziyaya yanacaq tədarük edilməsi ölkədə ciddi siyasi mübahisəyə səbəb olub.

Gürcüstanın Baş naziri İrakli Kobaxidze avqustun 12-də hökumət administrasiyasında keçirilən brifinqdə Tiflisin nəzarətində olan ərazilərdən Abxaziyaya yanacaq göndərildiyini təsdiqləyib.

“Biz gətirməmişik, bunu biznes edib”, – deyə Kobaxidze bildirib.

TV Pirveli telekanalının Abxaziyada yanacaq çatışmazlığı ilə bağlı sualını cavablandıran baş nazir qeyd edib ki, Gürcüstanda qüvvədə olan qanunvericilik, o cümlədən “İşğal olunmuş ərazilər haqqında” qanun belə tədarüklərə imkan verir. Kobaxidzenin sözlərinə görə, gələcəkdə də bölgədə yaşayan əhalinin vəziyyətini yüngülləşdirmək imkanı yaranarsa, bu, qanun çərçivəsində edilə bilər.

Gürcüstanın üçüncü prezidenti Mixail Saakaşvili isə məsələ ilə bağlı daha sərt açıqlama verib. O iddia edib ki, Tiflisin nəzarətindəki ərazilərdən göndərilən benzinin əsas istiqaməti Abxaziya deyil, Rusiyanın cənub bölgələridir.

Saakaşvilinin fikrincə, Ukraynanın hücumları nəticəsində Rusiyanın cənubunda yaranmış yanacaq çatışmazlığı bu tədarükün arxasında dayanan əsas səbəbdir. Keçmiş prezident Gürcüstanda benzinin qiymətinin 4 lariyə qədər yüksəlməsini də bununla əlaqələndirib.

Saakaşvili hakim “Gürcü Arzusu” partiyasını da sərt tənqid edərək, hakimiyyətin Moskva ilə münasibətlərə dair açıqlamalarında ziddiyyətlər olduğunu bildirib.]]> true http://patriot.az/index.php?newsid=70463 vasif cemiyyet / video Thu, 13 Aug 2026 05:44:47 +0000

Baku TV-nin qaynar xəttinə Suraxanı rayonunun Hövsan qəsəbəsində, "Beton zavod" deyilən ərazidə yerləşən qəbiristanlığın vəziyyəti ilə bağlı müraciət daxil olub.
Vətəndaşlar qəbiristanlıqda uzun müddətdir təmizlik işlərinin aparılmadığını, qəbirlərin ətrafını alaq otlarının basdığını bildirirlər.

Çəkiliş zamanı ərazidə bir sıra qəbirlərin ətrafında hündür və quru otların olduğu, bəzi yerlərdə isə alaq otlarının qəbir daşlarına qədər yayıldığı müşahidə olunub. Şikayətçilərin sözlərinə görə, ərazidəki işçilər qəbirlərin yanındakı otları təmizləmək üçün onları yandırıblar.

İddia olunur ki, nəticədə yaranan alov bəzi qəbirlərə ciddi zərər vurub. Vətəndaşlar həmçinin qeyd ediblər ki, qəbiristanlıqdakı bulaqdan təxminən iki ildir su gəlmir. Onlar bildirirlər ki, suyun olmaması qəbirlərin ətrafının təmizlənməsini də çətinləşdirir. Qəbiristanlıqla bağlı səsləndirilən digər iddia isə oğurluq hallarıdır. Şikayətçilər bəzi qəbirlərin üzərindən güldan və digər əşyaların götürüldüyünü bildirirlər.

]]>